fbpx

Dus blijf precies hier, jullie geluksvogels.
Laat los en wees gelukkig in de natuurlijke staat.
Laat je gecompliceerde leven en alledaagse verwarring aan zichzelf.
En vanuit rust, niets doend, beschouw de aard van de geest.
Lonchenpa

Vaak zijn we druk bezig en doen we van alles. Tegelijk hebben we dan het verlangen naar rust, naar niets doen. En zo denken we dat we ofwel niets moeten doen of iets moeten doen. Hiermee splitsen we ons denken en handelen over doen en zijn.
In deze gelukssleutel neem ik je graag mee in de visie van Hans Knibbe over “de kunst van het niet doen”. Het is een hoog staaltje van wijsheid en inspiratie. Neem dan ook even de tijd om de woorden en zinnen binnen te laten komen en geniet mee van “de kunst van het niet doen”.

Mooier kun je het volgens mij niet zeggen. In een paar zinnen weet Lonchenpa de geest van niet-doen te treffen. Niet-doen is het geheim van vrijheid en geluk. Het is de manier om te ‘rusten in Zijn’.
Doen is vanuit je dagelijkse doen vaak de afweer tegen ‘precies hier zijn’. Doen is het dwangmatig op weg zijn en niet kunnen rusten in ‘hoe het is’. We doen om iemand en iets te zijn, om niet op te lossen in niets zijn, waar we bang van zijn.
Niet-doen is de basistoon van geluk. Dwangmatig doen is de basistoon van verwarring. Niet-doen kan alleen maar begrepen worden vanuit werkelijk rusten in Zijn. Vanuit rusten in Zijn, sluit niet-doen geen enkele activiteit buiten. Niet-doen biedt alle ruimte aan doen dat niet gericht is op het vasthouden aan iemand of iets willen zijn.

Twee kunsten te leren in niet doen
Er zijn twee cruciale kunsten te leren in niet-doen. De eerste kunst betreft het vermogen om door het dwangmatige doen van de geest heen te breken naar oorspronkelijke openheid. De tweede kunst betreft het kunnen verblijven in het spontane niet-doen dat inherent is aan deze open staat. Je kan dus aan jezelf opdrachten geven om het dwangmatige doen te onderbreken, zoals ‘laat los’, ‘maak contact met waar je bent’, ‘je bent al waar je zijn moet’. Als je dit aan jezelf zegt, voel je wellicht dat de beweging van doen stopt en dat je iets proeft van openheid, ruimte, lichtheid. En er is de kunst om je te settelen in de basismodus van Zijn.

Aanwijzingen om het dwangmatig doen te onderbreken
Als we de woorden van Lonchenpa analyseren, zien we dat hij allerlei aanwijzingen geeft om het dwangmatig doen te onderbreken.
Blijf hier. Ga niet op weg, zoek niet, probeer niet iets te veranderen, realiseer je dat je al in Zijn bent, precies zoals je je nu voelt en zoals de situatie nu is.
Laat los. Hang jezelf nergens aan op. Wees geen slaaf van bezittingen, relaties, ambities, ideologieën, status, momentane ervaringen. Als je die vasthoudt, leef je in een illusoire werkelijkheid, want alles is vergankelijk. Dus laat los, zodat je weer kunt rusten in de oorspronkelijke openheid van Zijn.
Wees gelukkig in je natuurlijke aard. Als je je ophanging aan zaken buiten je loslaat, projecteer je de inherente rijkdom van je wezen niet langer op al die zaken waar je je afhankelijk van maakt. Je onttrekt daardoor de rijkdom van jezelf niet langer aan jezelf, waardoor deze kan terugvloeien naar jezelf en je vult met gelukzaligheid. Waarom is dat zo? Omdat iedere ophanging gepaard gaat met een energetische optrekking. Zodra je jezelf ergens aan ophangt, kun je niet langer rusten in je eigen grond. Je trekt je boven je eigen grond (je bekken) uit en creëert daar leegte. Omdat de leegte onaangenaam en bedreigend is, klem je je nog harder vast aan het object van ophanging om zo aan je eigen leegte te kunnen ontsnappen. Zodra je echter loslaat, vloeit de geprojecteerde rijkdom van je wezen spontaan en onmiddellijk terug in je basis.
Vandaar dat Lonchenpa in één en dezelfde zin zegt: laat los en wees gelukkig in de natuurlijk staat. Veel beoefenaren hebben in het begin moeite met de aanmoediging om gelukkig te zijn. In openheid kunnen immers alle gevoelens verschijnen. En we vinden dat het juist goed en betrouwbaar is om vooral met pijn en lijden contact te maken, omdat we die altijd vermijden. Het geluk van de natuurlijke staat is echter geen escapisme ten opzichte van het lijden. Het is de inherente gloeiing van vrijheid en openheid. Je kunt gelukkig in de vrije staat zijn terwijl je op fysiek of psychologisch niveau lijdt. Gelukkig zijn is daarmee een goede indicatie of je echt rust in Zijn of dat je nog aan iets vasthoudt.
Lonchenpa geeft een verdere aanwijzing als hij zegt: wees gelukkig in je natuurlijke aard. De natuurlijke aard is de openheid van Zijn. Het is de grond van jou, dat wat je bent als je jezelf niet tot iets maakt. Dat wat is, als je niets doet.
En vanuit rust, niets doend beschouw de aard van je geest. We hebben ons toegewend naar hier-en-nu, we hebben onze ophangingen losgelaten en zijn geland in de rijkdom van ons wezen. We zijn nu in de positie om onszelf op het diepste niveau te leren kennen. Blijf in de rust die vrijgekomen is door los te laten, trek je niet op, wees compleet gelukkig en beschouw nu de aard van je geest, van jezelf.
Nu zijn we aangeland bij het spontane niet-doen: als we de aard van onszelf vanuit rust beschouwen, ervaren we een oneindige ruimte die stil en roerloos in zichzelf rust. De aard van je geest, je Zijn, is volmaakt in rust. Je Zijn is identiek met niet doen.