fbpx

Detail of Buddha statue.

Hoe vrij is vrijheid als je er eerst
een lange weg van spirituele oefening, discipline,
methoden en technieken voor moet afleggen?
Vrijheid kan slechts werkelijk vrijheid zijn
als het onmiddelijk en onvoorwaardelijk beschikbaar is.
Erik van Zuydam

Je bent al verlicht
Onze psyche denkt, leeft en handelt vanuit de illusie van afgescheidenheid: ik en de ander, ik en werk, ik en partner, ik en natuur, ik en leven. Vanuit deze afgescheidenheid denkt onze psyche vervolgens dat het verbinding moet creëren en moet zoeken. In deze verbinding hoopt de psyche dan momenten van geluk en verlichting te ervaren. Zo telt onze psyche deze momenten van zegeningen op en blijft er hard voor werken en er hard naar zoeken.
Hiermee leggen we verlichting buiten ons. Alsof het een staat is waar we naartoe moeten en alsof het een staat is waarvan onze psyche, onze problemen, ons geworstel, onze kleine kanten, … geen deel van uitmaken.
Zo kan je je hele leven op weg blijven en op zoek gaan naar.
Zijnsoriëntatie zegt: je bent al verlicht. Om het met de woorden van Hans Knibbe te zeggen: “Je Zelf is niet dieper dan waar je bent.” Je bent al, je leeft al. En dat is precies de uitdrukking van je verlichte Zelf.
Je realiseren dat je al verlicht bent. Dit is het begin- en eindpunt van alles. Het is al klaar én het is het begin van het gewenningsproces hieraan.

De dans van de psyche met verlichting
Je zou kunnen zeggen dat de gebaren die we maken eigenlijk niet anders zijn dan een soort dans met hoe het al is: een dans van de psyche en met de verlichting. De psyche maakt de gebaren, die maakt de gebaren naar hoe het al is en dat, hoe het al is, verlichting dus, antwoordt met kwaliteiten van stroming, geluk, ontspanning, … die daarmee vrijkomen. Die dans, die communicatieve dans tussen de illusie van afgescheidenheid en de realisatie van volkomen openheid en vrijheid, die dans is het pad van verlichting. Maar dat kan dus alleen maar plaatsvinden, indien die verlichting gerealiseerd is. Zodra die verlichting in de toekomst geplaatst wordt, is het geen dansen meer, maar ploeteren, zwoegen, werken. Dan leer je wel het één en ander, maar daar is een afwezigheid van alles, een afwezigheid van echte rust, afwezigheid van libido, afwezigheid van vreugde.

Directe breuk met het Calimero bewustzijn
Je bent al verlicht, is een directe breuk met onze enorme dwangmatige wordingsdrang. Alsof je de tijd in één klap stilzet en je dan langzamerhand realiseert dat er eigenlijk nooit tijd heeft bestaan. Daar breekt als het ware de vreugde over los.
Als je zit in de realisatie dat je al verlicht bent, dien je een soort brutaliteit te hebben om een breuk te maken met het Calimero-bewustzijn: “oh kleine ik, wat breng ik er toch weinig van terecht. Ach, als jullie een wisten, als jullie eens in mijn ziel en geest konden kijken wat voor een puinhoop het daar is. Nou goed, laat ik dat een beetje beperken, ik zet een masker op en dan gaat het er nog best mee door, maar eigenlijk ben ik zo’n verschrikkelijk misbaksel”. Zolang je in dit rad van denken zit, zit je met een slechtheidsaanname. Dat is het uitgangspunt voor de meeste mensen. Armoedig om te beginnen, een beetje pleisterlaag er overheen en dan vol goede moed op weg naar “misschien wordt het nog wel eens wat”. Er is niemand die dat niet doet. Je hebt misschien hele gesofisticeerde manieren om dat te verhullen voor jezelf of te geloven dat je best wel helemaal okay bent. Ik ben okay, jij bent okay. Maar dan leg je compenserende strategieën over dit soort slechtheidsaannames die misschien voor een gedeelte ook nog wel werken omdat ze een beetje geruststellend zijn. Echter, dit zijn strategieën ten opzichte van aannames die gevestigd zijn, maar niet doorbroken.
Kortom, als je zit in de realisatie dat je al verlicht bent, alsof je verlicht bent, dan is dat doorsnijden. Dan snij je in één klap je hele aannamestelsel door. Het hele beginpunt van je oriëntatie snij je door.

Dit is het beginpunt
Verlichting herinneren, begint met het doorsnijden. Dat begint met dit soort radicale heroriëntatie: is al vrij, is al verlicht, hoeft niets te gebeuren, is compleet in zichzelf, is al schoonheid. Daar starten we en vanuit dat standpunt gunnen we onszelf het proces van settelen in openheid.
Als je je Calimero-denken doorsnijdt, schiet je geest in één keer open. Want dan moet je moeite doen om jezelf verkrampt te houden. De techniek is dus niet om die kramp langzaam uit te pakken. De techniek is om het draadje te vinden waarmee je het bij elkaar houdt en dan, floep, los. Zoals de realisatie: je bent al verlicht. Het is maar een heel klein gebaartje en dat kleine gebaartje snijdt die gewoonte van moeite doen door, de gewoonte van krampen, de gewoonte van zelf ontvouwen en relatie vasthouden. Die gewoonte wordt dan doorgesneden. In één klap klaar. Je bent al verlicht.