fbpx

Onze dagelijkse zoekende geest

Onze geest is grotendeels onrustig, vernauwd of afgeleid. Altijd al vechtend of vluchtend zoeken naar veiligheid, altijd op weg, altijd bewakend en controlerend. We weten dat alles vergankelijk is, en toch gedragen we ons alsof alles eeuwig is. We zijn bezorgd over de toekomst en niet tevreden over het verleden. Door al deze bewegingen van onze geest ervaren we een gemis, een tekort, dat op geen enkele manier voor altijd opgevuld kan worden, lijkt wel. We blijven zoeken waardoor we zelden tevreden zijn, open naar wat is, op ons gemak met wat er is. Het is de aard van het beestje, de aard van onze geest. We kunnen hem niet veranderen, maar wel leren te zien en te doorzien.

Wennen aan vrijheid en geluk

Onze geest heeft de neiging om ongemerkt aan te haken bij onze gewoontepatronen en zich te engageren om bezig te zijn met onze dagelijkse zorgen, onze angsten en onze hoop. Als we dit opmerken, kunnen we dit doorsnijden. Dan landen we in de openheid en ruimte van onze geest die we herkennen en er in rusten. Als we hier vertoeven, hoeven we niets te doen. Hier kunnen we de openheid voort laten duren en ze toelaten zoals een gong die vanzelf doorklinkt als je er op geslagen hebt. Gaandeweg ontstaat er zo gewenning aan openheid, aan vrijheid en geluk. Als we rusten in deze openheid, zijn we in de eindstaat. Het kan niet beter. We rusten in de openheid van het grote compleet Zijn.

Dé sleutel: aandacht

De sleutel hiertoe is te vinden in het leren eenvoudig te rusten in een naakt gewaarzijn van gedachten, gevoelens en waarnemingen zoals ze zich voordoen. In de boeddhistische traditie staat dit vriendelijk gewaarzijn bekend als aandacht, die op zijn beurt weer het eenvoudig rusten in de natuurlijke helderheid van de geest betekent. Als ik, net als in het voorbeeld van de hond (zie vorige gelukssleutel), me van mijn gedachte-, waarnemings- en gewoontewordingspatronen bewust wordt in plaats van me erdoor te laten meeslepen, dan neemt hun macht over mij af. Ik kan dan hun komen en gaan, zien en ervaren als niets meer dan natuurlijke fenomenen van mijn geest, zoals golven natuurlijke fenomenen zijn van de zee.

Ontdek het met deze oefening

Ontdek de smaak van vrijheid door de volgende oefening. Zit rechtop, adem normaal en wees bewust van je in- en uitademing. Doe dit gedurende enkele minuten. Terwijl je je ontspant en bewust bent van je natuurlijke stroom van je adem, zal je waarschijnlijk merken dat er honderden gedachten door je geest gaan. Je zal je wellicht verbazen over het aantal en de verscheidenheid ervan. Deze ervaring is niet een teken van mislukking, maar een teken van succes. Je begint te herkennen hoeveel gedachten, gevoelens en gewaarwordingen door je geest gaan, zonder dat je het opmerkt.

There is no way to happiness, happiness is the way

Als je deze beoefening regelmatig doet en volhoudt, zal je merken dat, al komen en gaan de golven van gedachten en gevoelens, je natuurlijke helderheid van geest nooit verstoord of onderbroken wordt. Net zoals de zee een andere kleur krijgt door de weerspiegeling van de veranderende kleur van de wolken, verandert de kleur van je geest van dag tot dag of van minuut tot minuut door de gedachten, gevoelens en gewaarwordingen die er overheen trekken, maar blijft je geest altijd schoon en helder, net als de zee die altijd blauw en helder is.

Aandachtig worden is een geleidelijk proces waarbij je in je hersenen nieuwe neuronenverbindingen aanmaakt en het roddelen van de oude verhindert. Zo ontdek je dat het aanhaken aan je gewoontepatronen van je dagelijkse geest (en dus aan je gedachten, gevoelens en gewaarwordingen) je niet naar het verhoopte geluk brengt. Maar juist met aandacht rusten in de openheid en natuurlijke helderheid van de geest brengt rust, openheid, keuzevrijheid en geluk.